Проектная работа «Аndroid жүйесі»

Салимбаева Диляра Мухтарбековна

учитель информатики

Средняя общеобразовательная школа № 47

МАЗМҰНЫ

 

 

Кіріспе…………………………………………………………………………………………………………..2

 

І тарау  АNDROID ОЖ…………………………………………………………………………………………………………………4

1.1  Android операциялық жүйесіндегі бағдарлама жасау өзгектілігі……………………………………………………………………………………………………….4

1.2 Android платформасына қосымша әзірлеу және әзірлеу құрал  саймандары…5

1.3  Android платформасында мобильді құрылғыларға қосымшалар құру мүмкіндіктері………………………………………………………………………………………………….6

 

ІІ  тарау     МОБИЛЬДІ ҚОСЫМШАМЕН ЖҰМЫС……………………………………………………………………………………………………….12

2.1   «Айша Пицца» пиццериясы қосымшасының жүзеге асуы……………………….12

2.2  Қосымшаның құрылымы…………………………………………………………………………13

ҚОРЫТЫНДЫ………………………………………………………………………………………………15

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР……………………………………………………………..16

ҚОСЫМША………………………………………………………………………………………………….17

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Кіріспе

Android ОЖ негізіндегі мобильдік құрылғыларға ойын қосымшаларын жоспарлау және құру. Барлық Android құрылғыларында жұмыс істейтін, қолданушыларға қазақ тілінде мобильді қосымша жасау. «Айша Пицца» пиццериясынның мобильдік қосымшасын құру барысында жасаушы құралдардың жаңашыл тәсілі Android платформасы, Java обьектіге бағытталған программалау тілі және мобильді құрылғылардың Android SDK құралы қолданылды.

Бүгінде мобильді құрылғылар нарығында үш компанияның басымдылығын Оларды қолданушылар арасындағы танымалдылығы бойынша бөлетін болсақ, бірінші орында Apple, IOS платформасы (iTunesAppStore), екінші Google, Android платформасы (AndroidMarket), үшінші Microsoft, Windows Phone платформасы (Windows marketplace). Олармен қатар Symbian, BlackBerry, OS платформалары бар.

Шетел мамандары мобильді құрылғыларға арналған мобильді қосымшалардың қарқынды дамып кетуін алдынан болжаған болатын. 2009 жылдың өзінде IDC маркетингтік–аналитикалық агенттігі 2013 жылға қарай әлем бойынша 1,19 миллиардтан астам маман (жалпы жұмыс күшінің 34,9%-  ы) мобильді технологияларды қолданатынын айтқан болатын. Қазақстанда мобильді технологиялардың дамуы жоғарыда айтылған әлемдік даму қарқынынан төмен. Қазақстанда мобильді қосымшаларды жасау және ендірумен айналысатын компаниялар көп емес. Көптеген мобильді қосымша жасаушылар өздері жұмыс жасауда. Бұған себеп – сұраныстың болмауы. Мобильді қосымшалар бағасының жоғары болу себебінен аз сұанысқа ие болып отыр.

Қазірге Қазақстанда мобильді қосымшаларға тек бірнеше үлкен банктер, интернет алаңдар және БАҚ ие. Қазнет мониторингі нәтижесінде танымал мобильді қосымшалар тізімі жасалды.

Мысалға, MobileCreators командасы iOS және Android үшін «People o’Clock», «DialerOne», «Кинозавр» және «GQ BarLab» қосымшаларын жасады. «Глатис» студиясы өзінің iDrive.kz сайтына Android платформасында «iDrive: ПДД и штрафы РК» қосымшасын жасап шағарды. Және де Homebank.kz iPhone қосымшасының және Альянс–Банктың iOS қосымшасының дизайын құрды. Kaznetmedia командасымен iOS және Android үшін «NewsBox» және Apple компаниясының құрылғылары үшін «Bnews.kz», «7 канал (Казахстан)», «Фокус», «Вести» және «PM.kz» қосымшалары жасалды. Android қосымшаларынның арасынан қазақ тілінде жазылған шығармаларды табуға болады. Бірақ бұл қосымшалар бір немесе бірнеше автордың шығармалар жинағы болып табылады және басқа шығармаларды оқуға мүмкіндік бермейді.

Қазіргі таңда Android мобильдік қосымшаларын құру жақсы дамып келе жатқан бағдарламалардың бірі болып саналады.Android операциялық жүйесі бірнеше смартфондарда орнатылған.Оларға: Sony ,Samsung, Lenovo және тағы да басқалары жатады және де ғаламтор — бағдарламаларының тез дамуы өзекті мәселеге айналып отыр. Соған байланысты ғаламтор пайдаланушыларының сұранысы бойынша , бағдарламалар жаңартылып жатыр. Осылардың ішінде Android және IOS платформалары жетекші орын алады.

Ғылыми жұмыстың мақсаты – Android операциялық жүйесі негізінде мобильдік бағдарлама құрастыру. Мысал ретінде «Айша Пицца пиццериясы» атты жоба қолданушыларға арналған. Жоба көмегімен олар мәзірдегі тағамдардың бағасы мен құрамын қарай отырып, оларға тікелей тапсырыс бере алады. Зерттеулер бойынша, осы тематикаға байланысты бағдарламалар ғаламторда көп кездесе бермейді. Сол себепті ең басты мәселе ғаламтор желісіне сенімге кіре отырып, көп қолданушыларды табу. Android — операциялық жүйесі коммуникаторларға, планшеттарға, цифрлық ойнатқыштарға, нетбуктерге , Linux ядросында жасалған операциялық жүйе орнатылған. Бағдарламаларды өңдеудегі негізгі тілдердің бірі — Java өңдеу кітапханасы. Қосымшаны жасау үшін Android Studio ортасын қолданамыз, Android SDK құрылғысы SDK эмуляторы арқылы жүзеге асады.

Зерттелу жұмысының өзектілігі: Қазіргі кезде мобильді құрылғыларға арналған, көпшілік білетін операциялық жүйелердің бірі Google компаниясының өнімі Android ОЖ болып табылады.

Зерттелу жұмысының мақсаты мен міндеті: Бұл жұмыстың мақсаты адамдарға арналған Android операциялық жүйесіне арнап қосымша құру  болып табылады. Android SDK құрылғысы қосымшаның өзінде жүзеге асырылатын болады.

Бұл мақсатқа жету үшін келесі тапсырмаларды орындау керек:

  • Android ОЖ-не арналған қосымшаны әзірлеудің ерекшеліктері мен құрал-жабдықтарын, оның архиткетурасын зерттеу;
  • Қолданушының интерфейсін жасау;
  • Жасалған қосымшаны тестілеуден өткізу;

 

 

 

 

 

 

 

 

І  тарау       АNDROID ОПЕРАЦИЯЛЫҚ ЖҮЙЕСІ

1.1  Android операциялық жүйесіндегі бағдарлама жасау өзгектілігі

Android негізінде бірегей, өзгеше операциялық жүйе. Жақсы нәтижеге жету үшін бағдарлама әзірлеуші операциялық жүйенің өзектілігін және өзгешілігін білуі қажет. Бағдарлама әзірлеу кезінде бірнеше қиындықтарды ескеру қажет. Оларға тоқталып өтейік:

  • бағдарламаны қондыру кезінде, бағдарлама екі есе немесе төрт есе орын алады, яғни ол бағдарламаның түпнұсқалық орның қажет етеді;
  • орнатылған флеш-картамен жұмыс істеу кезінде файлдың жылдамдығы он есе төмендейді, егер бос орын аз болса;
  • әр процесс кезінде жедел жадтан 16Мб (кейде 24 Мб) қолданылады.

Android негізінде Linux операциялық жүйесінде жасалған. Бағдарламаның және ядроның арасында API қабаты және нативті кодтағы кітапхана орналасқан. Бағдарлама виртуалды машинада Java (Dalvik Virtual Machine) орындалады.

Android — та көп теген бағдарламалар қосуға болады. Бірақ бір бағдарлама толығымен букіл экранды алады. Ағымдағы бағдарламаны қолданып отырып басқа бағдарламаны қосуға немесе жаңасын ашуға болады. Ол тарихын қоруге болатын браузерге ұқсайды.

Қолданушының интерфейсі әр экранда Activity класс кодындағы көріністі көрсетеді. Процесста әр түрлі Activity тұтынады немесе қолданылады. Процесстаң көрі Activity көбірек өмір сүреді, яғни ол дегеніміз Activity қолдануы көбірек. Activity жұмыс істеу кезінде тоқтатылып және жаңадан қосылып бүкіл қажетті информацияны сақтап қосылады.

Android арнаулы механизімді қолданып әрекеттің сипаттамалары бас Intent негізде жүргізіледі. Белгілі әрекетттер істелген кезде (қоңырау соғу,хабарлама жіберу, терезені көрсету), Intent шақырылады.

Тағы да Android демоға ұқсас Linux серверларын ұстайды, олардың атқару қызметі керекті әрекетті фондық режимде (мысалы, өленнің ойналуы). Бағдарламада деректерді айырбастау үшін Content providers (провайдері қолданылады). Айтылмыш жұмыс үшін деректер провайдерін пайдаланып, қолданушының құрылғысына орнату керек.[1]

 

Android бағдарламасының жалпы жұмыс істеу сұлбасы

Android-пен жұмыс істейтін бағдарлама терезені қолданады (Windows тәрізді), бірақ жоғарыда көрсетілген система Activity атын қолданады. Windows сияқты, әр терезе өзінің өмірлік циклы және жеке ерекшіліктері бар. Жаңа терезе құру кезінде onCreate() тәсілі шақырылады , тағыда бағдарламаны жасау кезінде, бұл тәсілде бағдарлама және компонентары инициализацияланады.Одан кейін onStart() және onResume() тәсілі шақырылады.Екі тәсілде терезені бейнелеудің алдында көрсетеді немесе қалпына келтірі кезінде (ауыстырып қосу немесе басқа бағдарлама азу кезінде тағы басқа).Бұрғылау кезінде onPause() және onStop() тәсілі шақырылады. Бағдарламаны жабу кезінде және onDestory() терезесі шақырылады, осы тәсілде қолданушының мағлұматын сақтауға және параметірін қалпында ұстауға болады. Толығымен бейнелеу және тізбектей шақыру тәсілін ресми сайттан табуға болады. Android бағдарламасының толығымен өмірлік цикл 1 — ші суретте көрсетілген.

 

1.2 Android платформасына қосымша әзірлеу және әзірлеу

құрал- саймандары

Кез келген платформаға программа жазу үшін бірінші құрал саймандарды әзірлеуден бастаймыз. Жұмыс үшін қажетті құрал-саймандар белгіленіп және оларды баптаған соң, енді кез-келген бір бағдарлама жазуға кірісеміз. Android-қа арналған аспаптарды қарамастан бұрын, осы кезеңге қажетті ортақ ұғымдармен танысып алайық.Алғашқы негізді ұғым бұл – Software Development Kit («devkit») немесе SDK.[2]

Бұл аппараттық немесе программалық платформаны, операциялық немесе компъютерлік жүйелердің белгілі бір бағдарлама пакеті үшін – кейбір архитектуралар бойынша қосымша әзірлеуге мүмкіндік беретін, әзірлеу құралдарының жиыны ретінде түсіндіріледі. SDK – өзіне талқылау құралдары мен анықтамалық материалдарды қоса отырып, әзірлеушіге кең көлемді құрал- жабдықтар жиынын ұсынады. (мысалы кодтар, ескертулер және т.б). SDK көбінесе мақсатты платформа әзірлеушілерінен тікелей ұсынылады және онда оның ерекшеліктер есепке алынады. Сондай-ақ мұндай құрал-саймандар жағдайда тегін таралуы мүмкін. Бұл платформаға өзге әзірлеушілердің есебінен алуан түрлі қосымша атануға көмектеседі.

Сөз әзірлеу аспаптары туралы жүретін кезде, жиi кездестіруге болатын ұғым, IDE (Integrated development environment) ұғымы – интеграцияланған әзірлеулер ортасы. Ол бағдарламашының өнімді максималдау үшін және программалау процессі үшін ыңғайлы орталар шақырған программалық құралдардың жиынтығын ұсынады. Бұл күрделі программалық кешен өзіне мәтіндік редактор, компилятор немесе интерпретатор, интеграцияланған талқылау және автоматтандыру үшін қажетті құралдар жиынтығын қоса алады. Бөтен программамен қамтамасыз ету үшін интергрияның мүмкіндіктері жиi қолданылады.Мысалы, жобалау құралдары немесе болжамдарды бақылау. Сондай-ақ IDE-де жасап жатқан бағдарламаның графикалық түріндегі интерфейсін визуалды редакциялау үшін тез құрастыруға арналған құрал- саймандар бар, сонымен бірге иерархия класындағы диаграммалар сияқты бағдарламалар, браузердің таптық, объекттердің инспектордың немесе қорлардың менеджердің, әзірлеулер интеграцияланған ортасы шақырған БЖ әзірлеу жылдамдық ыңғайлылық және жоғарылату қамтамасыз ету үшін бір программалық кешенге әр түрлі аспаптар топтастыру. Іс жүзінде құрал- саймандардың бір-бірімен байланыспағанын ескере отырып, программалау үшін қандай да бір IDE қолданбауға болады.

 

1.3  Android платформасында мобильді құрылғыларға қосымшалар құру мүмкіндіктері

Android жүйесі архитектурасының ерекшелiгi. Android қосымша жасаудың алдында, жүйенiң архитектурасымен және оның негiзгi ерекшелiктерiмен танысу қажет.

Android жүйесi – операциялық жүйеден, аралық қабаттың бағдарламалық қамтамасыз етуінен (middleware), сонымен бiрге негiзгi қолданбалы қосымшалардан құралған мобильді құрылғыларға арналған программалық стек. Android архитектурасын төрт деңгейге бөлу қабылданған:

  • ядро деңгейi;
  • орындалу ортасының кiтапханасы деңгейі;
  • қосымшалар каркасының деңгейі;
  • қосымшалар деңгейi.[3]

Android ядросы Linux операциялық жүйенiң 2.6–шы нұсқасына негізделген, бірақ Android жүйесі таза күйіндегі Linuх–жүйе емес, ол бірқатар ерекшеліктер мен өз жады бөлу механизмдері, процестер арасындағы қатынас және т.б. Android жүйесіне тән ядроның қосымша кеңейтілмелеріне ие. Ядро жабдық пен программалық стектің қалған бөлiгі аралысындағы абстракция қабаты болып табылады. Бұл деңгейде процестердi басқару, жадты үлестiру және файл жүйесiн басқару тәрізді қызметтер орналасады. Ядро деңгейiнiң негiзгi құрамдас бөлiктерi:- процессораралық өзара әрекеттесу драйвері (IPC Driver); -қоректенуді басқару драйвері (Android Power Management); -мобильді құрылғыны құрамына кiретін жабдықты басқару драйверлi.

Ядро деңгейiнен «жоғары», аралық қабат бағдарламалық қамтамасыз етуі ретінде қосымшалар үшiн ең маңызды негiзгi функционалды қамтамасыз етуi үшiн кітапханалар жиынтығы (Libraries) орналасқан. Яғни осы деңгей жоғары жатқан деңгейлерге жүзеге асырылған алгоритмдерді беру, файлдық форматтарды қолдау, ақпаратты кодтау және кері кодтауды жүзеге асыру (мысалы, мультимедиа кодектері), сурет салу және т.б. үшiн жауап бередi.Кiтапхана C/C++ тілінде жазылған және нақты аппараттық қамтамасыз етуге арналып компиляция жасаған, сондықтан алдын ала орнатылған күйде жеткізіледі.Кейбiрiн қарастырып өтейік:

Surface Manager – Android жүйесiндегі терезелердiң композитті менеджерi Linux–тың Compiz менеджерiне ұқсас, бiрақ ықшамдалған. Бұл жүйеге терезелердiң мөлдiрлiгi және бiр қалыпты өту әсерлерін жасауға мүмкіндік бередi;

Media Framework – PacketVideo OpenCORE негізінде жүзеге асырылған кiтапхана.Олардың көмегімен жүйе аудио және видео контентті жазу және ойнатуды, сонымен қатар статикалық бейнелердi көрсетуді жүзеге асыра алады; Көптеген кең таралған форматтарды қолдайды: MPEG4, H.264, MP3, AAC, AMR, JPG және PNG;[4]

SQLite – Android жүйесiнде деректер қорымен жұмыс жасауға арналған жеңiл және өнімді реляциялық ДҚБЖ; — FreeType – бит карталарымен жұмыс жасауға, сонымен бiрге шрифттардың растеризациясы және олармен операцияларды жүзеге асыруға арналған кiтапхана.Шрифттарды және мәтiнді бейнелеу үшiн арналған жоғары сапалы қозғағыш;

LibWebCore – Google Chrome және Apple Safari браузерлері пайдаланылатын белгiлi WebKit браузер қозғағышының кiтапханалары; SSL -аттас криптографиялық хаттаманы қолдау үшiн арналған кiтапхана. Libc- C тiлінің стандартты кiтапханасы, атап айтқанда оның Linux негізіндегі құрылғыларда жұмыс жасауға бағыттылған BSD нұсқасы. Bionic атауына ие. Бұл деңгейде Android Runtime орындалу ортасы орналасқан.Оны маңызды құраушылары: ядро кітапханалар жиынтығы және Dalvik виртуалды машинасы. Әр Android қосымшасы өз Dalvik виртуалды машинасында iске қосылады.Осының арқасында барлық жұмыс үстіндегі процестер операциялық жүйеден және бiр–бiрiнен оқшауланған. Жалпы Android Runtime архитектурасы программаға виртуалдық машина ортасы шеңберiнде ғана жұмыс жасауға мүмкіндік береді. Осылай операциялық жүйе ядросын оның басқа бөліктерінен келуі мүмкiн зияннан қорғаныс жүзеге асырылады. Сондықтан қате код немесе зиянды программа Android–ты және оның базасындағы құрылғыларды бүлдiре алмайды. Мұндай қорғаныс Android Runtime–ның маңызды функциясы болып табылады. Бұл деңгейден жоғары кейде қосымшалар каркасы деп аталатын Application Framework деңгейі орналасады. Қосымшалар каркасы деңгейі арқылы өңдірушiлер төмен деңгейлерде жататын жүйенiң құрамдас бөлiктерi беретiн API–ға рұқсат алады.Одан басқа, фреймворк архитектурасының арқасында кез–келген қосымша басқа қосымшалардың рұқсат етілген жүзеге асырылған мүмкiндiктерiне қол жеткiзе алады. Әр қосымшаның негiзі және фреймворк бөлігі болып табылатын сервистер мен жүйелердің негiзгi жиынына кiредi:

  • қосымшаларының визуалды компоненттерін (мысалы, тізім, мәтiндiк алаң, кестелер, батырма немесе тiптi кiрiктiрме web–браузер) жасау үшін қолданылатын көріністердің (Views) бай және кеңейтiлетiн тiзiмі;
  • бiр қосымшалар басқа қосымшалар өз жұмысына пайдалану үшiн ашқан мәлiметтерді басқарушы контент – провайдерлер (Content Providers);
  • функционалсыз ресурстарға (жол мәлiметтерге, кесте, файл және т.б.) қол жетімділікті қамтамасыз ететiн ресурс менеджер (Resource Manager);
  • әрбір қосымшаға өз мәлiмдемелерін қалып–күй жолында бейнелеуге мүмкіндік беретін хабарламалар менеджері (Notification Manager);
  • қосымшалардың өмірлік циклын басқаратын, әрекеттермен жұмысы туралы мәлiметтердi сақтайтын, сонымен бiрге әрекеттер арасында навигация жүйесiн қамтамасыз ететін әрекеттер менеджері (Activity Manager);
  • қосымшаларға құрылғының ағымдағы географиялық орын туралы жаңартылған мәлiметтерді мерзiмдi алуға мүмкіндік беретiн орналасу менеджері (Location Manager). Қорыта келгенде, Application Framework арқасында Android қосымшасы қосалқы функционалды қолдану мүмкіндігіне ие. Яғни қосымшалар және операциялық жүйе құрамдас бөлiктерiн бiрнеше рет пайдалану қағидасы жүзеге асырылған.Android программалық стегінің жоғарғы қабатында қосымшалар деңгейi (Applications) орналасқан. Мұнда Android ОЖ- не алдын ала орнатылған қосымшалардың негiзгi жиыны жатады.Мысалы, оған SMS жiберу қосымшасы, карталар, күнтiзбе, браузер, пошталық клиент және т.б. бағдарламалар кiредi.Интегралданған қосымшалардың тiзiмi құрылғы түріне және Android нұсқасына байланысты өзгеруі мүмкiн.Және бұл қосымшалар деңгейiне негiзгi жиыннан басқа Android қосымшаларының бәрi жатады.

 

Android платформасы туралы

Android Lunix жүйесіндегі ең бірінші мобильдік жүйесі жасалған платформа және ол Люникс және бағдарлама жасаушылардың ішінде, көптеген қолданушылардың арасында мобильдік бағдарламаның атағын көтерген. Себебі, Linux файлдық қауіпсіздіктің саясат концепциясы кез-келген жүйе файлы үшін категория қолданушылардан тұрады деп пайымдайды: файлдың өз иесі немесе жасаушысы, қандай болса да қолданушылар тобы, оған көп жағдайда файл иесі және тағы басқалар кіреді. Осылайша бәрі рұқсат етілген қолданушы немесе файл иесі, тек ол ғана қол жеткізу құқығын өзгерту мүмкіндігіне ие болғандықтан, файлдық жүйе қауіпсіздігінің саясатын құрып, файл иесі үшін жеке құқығын анықтайды, қолданушы топтар үшін де, қалған жүйе қолданушылар үшін де. Заңды түрде Android платформасы 2003 жылдың 23 қыркүйегінде құрастырылды. Ең бірінші версиясы операциялық жүйенің индексімен 1.0 Apple Pie атымен шықты. Android операциялық жүйесінің ядросы Linux-та жасалған және ол өзін ашық мобильбік платформа ретінде көрсетті.

Көптеген гаджет бағдарламасын жасаушылар «Жасыл роботты» тегін қолдана алады және жаңа Android операциялық жүйесін. Көлемді түрде бағдарламаны тарату үшін, Google компаниясы Open Handset Alliance организациясын негіздейді. Бұл организацияға тез арада көптеген үлкен дүниежүзілік смартфон өндірушілер қосылады, оларға жиынтықталады, тағыда мобильдік операторлар қосылады.

Үш айдан кейінгі Android 1.0 презентациясы, дүниежүзілік нарыққа бірінші рет смартфондық операциялық жүйені енгізді. Құрылғының аты –HTC Dream (T-mobile G1). Осыған дейін аппарат қомақты техникалық характеристикасын көрсетті. Оларға тоқталып өтсек: дисплейдің рұқсаты 3,2 дюйм, тактілік жиілігі 525 МГц процессор, жедел жадтың көлемі 192 мегабайт және камера матрицасының рұқсаты 3,2 МП.

Логотипқа қатысты жасалу тарихы өте қызықты. Бағдарламаның логотипін құрушы 2007 жылы ұзақ уақыт бойы лайық бейнесін таптай жүрді, көптеген нұсқаларды қарастырды: фильмдерден, ойыншық дүкендерінен және интернет желісінен. Нәтижесіне орай, прототип ретінде туалет кабинкасындағы отырған адам алынған. Қарапайым көрініс басындағы екі антенасымен. Бұл мобильдік платформаны көрсетеді, ол ашық және жеңіл болуы қажет.

Смартфонның интерфейсі Gingerbread, кішкене созылған болып, ал Honeycomb қалып отырды. Ол компанияға аса табыс алып келмеді. Планшеттерге арнап көптеп бағдарламаларды қазір де шығарады, табысы аз болса да. Шынайы, күшті әсерді Samsung компаниясы өзінің көрінісінде IFA 2011 ұсынды. Ол Galaxy Note-ке қарап жобаланды. Бірінші 5 дюймдық смартфон, Корей компаниясы шығарған форм-фактор смартфон, өзінің компаниясына үлкен табыс алып келді. 2011 жылғы ең жақсы соңғы жаңалықтардың бірі, бұл күмәнсіз, екі Android версияның қосылуы болды: планшет пен смартофнның.Екі класс та құрылғының жаңартылған 4.0 Ice Cream Sandwich версиясында 19 жақсы жұмыс істеді. Бұл жүйе PC Magazine басылымның сыйлығын жеңіп алды, осы платформа көптеген өзгерістер алып келіп смартфонды толығымен өзгертті.

Тағы да айта кететін болсақ, 2012 жылы осы операциялық жүйе, жылдық көріністе бірінші орынға ие болды, ең жақсы платформа ретінде. Тағы бір ерекшілігі және жаңалығы, осы жылғы ICS екі архитектуралы процессорды қолданды Intel x86 және MIPS, олар ARM қосылған болып келді.

Android 4.0 бағдарламасын жасау уақытында, Google жұмыс берушісі бұл жасап жатқап платформаны бренд ретінде жарялады. Ол Galaxy Nexus моделі болып танылды. Атын әйгілі етіп тұрған бағдарлама жасаушы Samsung компаниясы болды. 2012 жылдың басындағы жаңалықтың бірі, бұл NVIDIA компаниясының төрт ядролы ARM процессоры Tegra 3 атымен әйгілі болды. Екіншіден Qualcomm компаниясы кейінрек осыған ұқсан чипсетті шығарды. Тағы да осы жылдың басында екі смартфон шығады деп жарияланды, ол НТС One X және Optimus 4X HD. Бірақ, екі смартфонның атағын Samsung компаниясының Galaxy S III аты смартфоны алды. Планшет дүкенге байланысты айта кетерлік жай, ең көп сатылған планшеттердің бірі болып ASUS компаниясының Nexus 7 атты моделі танылды. Оның бағасы 200 доллар және планшет жаңартылған Android 4,1 операциялық жүйесімен.

Project Butter технологиясы Google компаниясының тоқтап қалатын операциялық жүйесінен құтылып, өзінің жаңа операциялық жүйесін іске асырды. Бес жылдан кейін, яғни бұл 2012 жылдың соңына қарай Google компаниясы тағыда екі брендтық девайстарды шығарды, ол планшет Samsung Nexus 10 және смартфон LG Nexus 4. Айта кететін жай 2013 жылғы смартфондар үлкен дисплейға және өте тез жұмыс атқаратын процессорға ие болды.

Android платформасы үшін қосымшаларды әзірлеу Android SDK жиынымен ұсынылған құрал-саймандар тобымен сабақтас. Сонымен бірге қосымшалар әзірлеу үшін құрал-сайманға Java SE (JDK) және интеграцияланған әзірлеулер ортасы керек болады. Соңғы үлгі ретінде Android IDE қолдану қабылданған, бірақ атап өтетін нәрсе, қосымшалардың әзірлеуді қарапайым мәтіндік редактормен және басқа да IDE көмегімен жүргізуге болады, сонымен қатар скриптердің және командалық жолдар қолдану арқылы құрал-саймандарды шақыруға болады. Бірақ Andrpod -те әзірлеу ыңғайлы әдіс болып табылады. ебебі, біріншіден бұл орта қажетті аспаптарға тікелей бйланыс жасай алады,       ал – екіншіден, ол үшін арнайы Android Development Toolkit (ADT) плагині бар, Android IDE көмегімен Android платформасына қосымшалар құруға ыңғайлы өтулермен қамтамасыз етеді.

Қорытындылап айтқанда, Android SDK JDK 5 немесе одан жоғарғы версиясын, сонымен қатар Eclipse 3.3 немесе одан да жоғары версиясын талап етеді. Өңдеушілер сайттарында Windows, Mac OS Linux операциялық жүйелері үшін SDK, Java және Eclipse қол жетімді болжамдары(версиялары) бар, ал SDK олардың әрбірі үшін эмулятор кіреді. Жалпы айтқанда, Android қосымшалары виртуалды машинада орындалады.

 

Android SDK құралы

Мобильді құрылғыларға арналған Android операциялық жүйесінің алғашқы шығарылымынан біраз уақыттан кейін, артынша танымалдылығының айтарлықтай артуынан кейін жасаушыларға арналған құрал–жабдықтар шығарылды.

Android SDK – Android операциялық жүйесі үшін қосымшаларды жасау ортасы. Бағдарлама мобильді құрылғы камерасын, акселерометр, компас, GPS мәліметтерді, Bluetooth, Wi–Fi, EDGE және 3G бойынша рұқсатты қолданатын Android–қосымшаларын жасау мен тестілеуге мүмкіндік береді. Оған қоса мультимедиялық контентпен (MPEG4, H.264, MP3, AAC, AMR, JPG, PNG және GIF форматтарындағы аудио, бейнелер, суреттер), SQLite мәліметтер базасымен, WebKit қозғалтқышындағы біріктірілген браузермен, Dalvik виртуалды машинасымен, GSM телефониямен және тағы басқаларымен жұмыс жасауды қолдайды. Оған қоса Android SDK қолданушылары қосымша орнатылған эмулятор көмегімен өздері жасап шығарған қосымшаларды тестілей алады.

Linux’ке негізделген Android SDK ортасы қосымшаларды іске қосу үшін виртуалды құрылғыны қолданады және 3G, WiFi, GPS, сенсорлы экран сияқты және заманауи мобильді телефондарда бар басқа да стандартты функцияларды қолдайды.

Android платформасына қосымшалар әзірлеу үшін компьютерге Android SDK орнату керек болады. Өңдеуші аспаптарынан басқа мобильді операциялық жүйелерімізге эмулятор кіреді, сондықтан программалау және талқылау үшін Android базасыда құрылымдың болуы міндетті емес.SDK-ға еркін қол жеткізуге болады, және оны- http://developer.android.com/sdk/index.html. ресми сайтынан жүктеуге болады. Осы сайттан өз операциялық жүйемізге қажетті SDK болжамын жүктеуге болады. 2- суретте көрсетілген.

 

ІІ  тарау     МОБИЛЬДІ ҚОСЫМШАМЕН ЖҰМЫС

2.1   «Айша Пицца» пиццериясы қосымшасының жүзеге асуы

«Айша Пицца» пиццериясына арналған бағдарлама қолданушыларға өте тиімді әрі қолайлы қосымша болу үшін жасалынды. Бұл бағдарлама төмендегідей мүмкіншіліктерге ие:

1.Әр қолданушыға қосымшаны онлайн түрде ешбір тіркелусіз пайдалануға мүмкіндік береді және бастапқы беттен мәзір бөліміне өтіп барлық тағамдардың тізімі мен бағасын сонымен қатар құрамын көре алу мүмкіндігін береді.

2.Тағамдарды өзінің қалауы бойынша тапсырыстар қатарына қоса алады.

3.Бастапқы бетке өтіп , менің тапсырысым деген бөлімге өтіп тапсырысын қайта қарап шығып, оны қалауынша жоя алады.

4.Және онлайн түрде брондау бөліміне кіріп администраторға тікелей тапсырыс бере алады.

5.Брондау бөліміне өткеннен кейін, тапсырыс қағазын толтыра алады.Яғни аты- жөнін толықтай, адам санына қай күнге, қай уақытқа тапсырыс беретінін жазып толтыра алады.

6.Сонымен қатар пиццерияның қай жерде орналасқанын көре алу мүмкіншілігі бар.

7.Пиццерия галереясына кіріп біздің суреттерімізді қарай алады.

8.Сұрақтары болса, администраторға хабарласа алады.

9.«Айша Пицца» пиццериясы көңілдерінен шықса достарымен бөлісе алу мүмкіншілігін береді.

Навигация

Алғашқы навигацияның қалыптары. Жақсы навигация, ол проектілеудің ең басты жолы және көрінісі. Бағдарламаның навигациясы жақсы болса, онда оны интуитивті жеңіл түсініуге болады. Егер бағдарламаның интерфейсі жеңіл әре қызықты, түсінікті болсан, онда қолданушыға жұмыс істеу жеңілрек болады. 3-суретте навигацияның бастапқы шаблоны көрсетілген.

Әр операциондық жүйеде вкладкалардың орнату режимі бар, соған байланысты мен өзімнің бағдарламамда Gallery атты вкладканы қолдандым. Ортасындағы вкладкалар әр класстарға жауап береді, әр класстың өзінің вкладкалары бар. Классқа байланысты мен бағдарламада бес вкладканы қолдандым, яғни класстың саны беске тең болады. Android операциондық жүйесі тек қана сенсорлы экранда тараған. Егер экранымыз сенсорлы болатын болса, онда сізге жұмыс істеуге ыңғайлы болады. Сенсорлы экранды біз әр түрлі бағытта айналдыра аламыз вертикальды және горизонтальді бағыттарда айналдыра аламыз. Менің бағдарламамда сіз тек қана вертикальды түрде қозғалта аласыз.

 

2.2  Қосымшаның құрылымы

Егер бағдарламаның интерфейсі жеңіл әре қызықты, түсінікті болса, онда қолданушыға жұмыс істеу жеңілрек болады. 4-суретте бағдарламаның бастапқы беті көрсетілген.

Мәзір беті

Мәзір беті ең басты беттердің бірі. Осы бетте сіз тағамдардың аттарын құрамын, бағасын , көлемін көре аласыз. Және де қалаған тамағынызды тапсырыстар қатарына қоса алуға болады. 5-суретте тағамдардың тізімін көре аласыз.

Тағамдар беті

Осы бетті тағамдаға таңдау жасап тапсырыстар беруге болады.    6 — суретте пицца бөліміне өткендегі пепперони пицасының жалпы анықтамасы көрсетілген.

Тапсырысты беру беті

Осы бетте сіздің берілген тапсырыстарыныз сақаталатын болады.Сіз оны қайтадан қарап шығып, қалауыңызша жоюыңызға болады.    7 -суретте қандай тағамдарға тапсырыс бергенінізді көре аласыз.

Брондау беті

Осы бетте сіз қажетті мәліметтерді толтыра отырып, тапсырыс бере аласыз. 8- суретте қандай жолдарды калай толтыру керек екені көрсетілген.

Администротарға келген тапсырыс беті

Қолданушы тапсырыс қағазын толытырып болған соң оны администротарға жібереді.Ол хат администротардың почтасына келеді. 9 — суретте тапсырыс түскен бет көрсетілген.

Google Maps пиццерияның орнын анықтау

Мобильдік бағдарлама жасаушыларға Google компаниясы өзінің Google maps картасын ұсынады. Ол бағдарламма жасаушыға картамен жұмыс істеуге өтте үлкен және ауқымды көрсеткіштерді көрсетеді. Картамен қолдану үшін ең алдымен Google компаниясынынң шарттарын орындау қажет, одна кейін жұмыс істеуге болады. Google компаниясы картаның бірнеше түрлерін көрсетеді.[1]

API Google Картасында келесі карталарға қол жетімді:

— MapTypeId.ROADMAP – жол картасы, бағдарлама қойғанда өзі автоматтты түрде орнатылады;

— MapTypeId.SATELLITE – Google ғарыш жерінің суреті, сурет спутник арқылы жасалады;

— MapTypeId.HYBRID – жай картаның комбинациясы және спутниктан жасалатын сурет;

— MapTypeId.TERRAIN – физикалық карта, ландшафтағы ақпараттар.

Мобильдік бағдарлама жасаушыларға Google компаниясы өзінің Google maps картасын ұсынады. Google maps картасынынң көмегімен мобильдік бағдарламамыздың қай жерде орналасқанын анықтауға мүмкіндік береді және қай көшеде орналасқанын көрсетіп тұрады.Тағыда осының көмегімен сіз бір орыннан басқа орынға GPRS ретінде қолдануңызға болады.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ҚОРЫТЫНДЫ

Ғылыми жұмысты орындау барысында заманауи мобильді технологиялардың адам өмірінің әртүрі салаларына қарқынды түрде еніп жатқаны және мобильді қосымшаларды қолдану айтарлықтай тиімді екені белгілі болды. Қазіргі таңда мобильді телефондар мен планшеттерді өндіруші компаниялардың басым бөлігі Android операциялық жүйесіне арнап өндіретіндігі, тұтыну бағасы қолжетімді және тұтынушыларға пайдалану қолайлы екендігі анықталды. Осыған орай тұтынушыларға ақпаратты қолайлы және қолжетімді түрде беретін «Айша Пицца» пиццериясына арналған мобильді қосымша құру туралы шешім қабылданды. «Айша Пицца» пиццериясына арналған мобильді қосымшаны жасауға қажетті технологияларға талдау жасалды. Жұмысты орындауға Android Studio ортасының негізі, онын негізгі мақсаты мен мобильді қосымшалар жасау мүмкіншіліктері қолданылды. Сонымен қатар Java бағдарламалау тілі, ондағы класстар, қасиеттер ашылып жазылды. Android SDK құралы көмегімен мобильді қосымшалар жасау және оның жұмыс істеу принциптері зерттелді. Деректер қорымен жұмыс жасау ондағы мәліметтерге қол жеткізу және өңдеу үшін сонымен қатар сервермен байланыс ретінде Splash Activity класы қолданылды. Мобильді қосымшаның интерфейсі құрастырылды. Қосымшаның Android Studio платформасында жүзеге асырылу қадамдары сипатталған.  Қойылған мәселелердің толық шешімін бағалау. Алға қойылған мақсат орындалды. Жұмыс бойынша «Айша Пицца» пиццериясына арналған мобильді қосымшасы құрылды.

Ғылыми жұмыс нәтижесінде құралған бағдарламаның негізгі жетістігі мобильді қосымшалардың маңызы артып отырғаны, қолданушыларға анықтамалық түрде ақпараттарды ұсыну.

Ғылыми жобаның мақсаты- «АйшаПицца» пиццериясына арналған мобильдік қосымшасын құруға арналған бағдарлама жасадым. Осы қосымшаның көмегімен қолданушылар уақытын үнемдейді және ыңғайлы әрі онлайн түрде қолдана алу мүмкіндігін  алады. Ғылыми жобаға берілген есебім, мақсатым толығымен орындалды.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР

 

1 Голощапов А. Google Android программирование для мобильных устройств. Санк-Петербург 2011-438 с.

2 Соснов A. Основы проектирование информационных систем. – М.: ДМК Пресс, 2002. – 1020 с.

3 Марк Шпеник, Оррин Следж. Microsoft SQL Server 2000 DBA Survival Guide. – М.: Вильямс, 2001. – 236 с.

4 Мамаев Е. МS SQL Server. Проектирование и реализация баз данных. Сертификационный экзамен. – СПб: ВНV, 2004. – 416с.

5 Плю Р., Стефенс Р., Райан К. Освой самостоятельно SQL за 24 часа. – М.: Вильямс, 2000.

6 Глушаков С.В., Ломотько Д.В. Базы данных: учеб. курс. – М.: ООО «Издательство АСТ», 2000. – 504с.

7 Ибраева Л.К., Сатимова Е.Г. Проектирование баз данных. МУ к выполнению лабораторных работ. – Алматы: АИЭС, 2004.

8  Айтхожаева Е.Ж. Стандартный язык баз данных SQL: учеб. пособие. – Алматы: АИЭС, 2005. — 48 с.

9  Дунаев В.В. Базы данных. Язык SQL. – СПб: БХВ – Петербург,2006.

10 Кандзюба С.П., Громов В.Н. Delphi 6/7. Базы данных и приложения. – СПб: ООО «ДиаСофт», 2002.

11 Архангельский А. Я. Программирование в Delphi 7. – М.: Бином, 2003. – 980 с.

12 Абдимуратов Ж.С., Мананбаева С.Е. Безопасность жизнедеятельности. Методические указания к выполнению раздела «Расчет производственного освещения» в выпускных работах для всех специальностей. Бакалавриат. – Алматы: АИЭС, 2009. – 20 с.

13 Хакимжанов Т.Е. Расчет аспирационных систем. Дипломное проектирование. Для студентов всех форм обучения всех специальностей. – Алматы: АИЭС, 2002. – 30 c.

14 Голубицкая Е.А., Жигульская Г.М. Экономика связи. – М.: Радио и связь, 1999.

15 Резникова Н.П. Маркетинг в телекоммуникациях. – М.: ЭКО-ТРЭНДЗ, 1998.

16 Хавронская А.М. Оценка технико-экономической эффективности программных средств. – Алматы: КазНТУ, 2000.

17  Линаев В.В., Потапов А.И. Оценка затрат на разработку программных средств. – М.: Финансы и статистика, 1998.

 

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *